Μπόμπι Φίσερ. Ο ποιητής, η ιδιοφυΐα, ο σκακιστής.. ο παρανοϊκά αποκομμένος από τον άνθρωπο

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΕΧΝΕΣ

Μπόμπι Φίσερ. Ο ποιητής, η ιδιοφυΐα, ο σκακιστής.. ο παρανοϊκά αποκομμένος από τον άνθρωπο

Σαν χθες πέθαινε ο Μπόμπι Φίσερ.
Για πολλούς ο μεγαλύτερος σκακιστής που έπαιξε ποτέ.

Στα 12 του, ο Φίσερ ήρθε αντιμέτωπος με τον Donald Byrne, τον τότε grandmaster της Αμερικής.
Σε ένα σημείο του παιχνιδιού θυσίασε τη βασίλισσά του (το πιο σημαντικό κομμάτι στο σκάκι), σε κάτι που αρχικά φάνηκε σαν παιδαριώδες λάθος ή υπέρμετρη αυτοπεποίθηση.
Στο τέλος του παιχνιδιού ο Φίσερ νικούσε τον Byrne στο παιχνίδι που ονομάστηκε game of the century.

Καθώς μεγάλωνε, οι απαιτήσεις από το παιδί θαύμα της Αμερικής μεγάλωναν μαζί του, με αποτέλεσμα τα σημάδια των ψυχικών διαταραχών του να γίνονται όλο και πιο εμφανή.
Στην εποχή του Μακαρθισμού, το FBI ερευνούσε την μητέρα του Φίσερ, για τις φιλοκομμουνιστικές της απόψεις με αποτέλεσμα ο Φίσερ να αποκτήσει την παράνοια ότι οι κομμουνιστές τον κυνηγούσαν για το κακό του.
Μιας και η μάνα του, έλειπε συνεχώς σε φιλοκομμουνιστικές ακτιβιστικές εκδηλώσεις και τον μεγάλωνε η αδερφή του.

Το 1972, θα διεξαγόταν το πιο δημοφιλές παγκόσμιο τουρνουά σκάκι όλων των εποχών.
Οι Σοβιετικοί για χρόνια κατακτούσαν τον τίτλο και είχαν ποντάρει πολλά στην εξωτερική τους προπαγάνδα, πάνω στον καλύτερο τους παίκτη Μπόρις Σπατσκι.
Μαζί του είχαν στείλει ένα επιτελείο από Ρώσους grandmasters.
Το ματς είχε αποκτήσει ψυχροπολεμικό χαρακτήρα, είχε χρωματιστεί με την ιδέα της πνευματικής ανωτερότητας του κομμουνισμού έναντι του φιλελευθερισμού.
Από την πλευρά της Αμερικής ερχόταν ο Φίσερ, μόνος του, χωρίς κανένα επιτελείο μαζί του, καθώς η παράνοιά του είχε φτάσει πλέον σε σημεία να θεωρεί πως οι Αμερικανοί πράκτορες και οι Εβραίοι είχαν στραφεί εναντίον του.
Η Αμερική στήριζε πολλά στο Φίσερ, αλλά δεν μπορούσε να περιμένει και τίποτα εξαιτίας του αλλοπρόσαλου χαρακτήρα του.

Στο πρώτο παιχνίδι ο Φίσερ χάνει από ένα παιδαριώδες λάθος και κατηγορεί τους θεατές της πρώτης σειρά και τους camera-men πως είναι σοβιετικοί πράκτορες που διασπούν την προσοχή του για να μην αγωνιστεί.
Το δεύτερο παιχνίδι το χάνει λόγω απουσίας.
Όλοι θεωρούν πως ο Φίσερ είναι κατώτερος των περιστάσεων και προφασίζεται δικαιολογίες.
Για να γλιτώσουν το εμπορικό κάζο αποφασίζουν να ενδώσουν στις παράλογες απαιτήσεις του Φίσερ, να απομακρύνουν τους θεατές από τις 4 πρώτες σειρές και να διώξουν τους camera-men.
Ο Φίσερ επιστρέφει στον αγώνα για το παιχνίδι 3, έχοντας γίνει περίγελος σε όλον τον κόσμο, χωρίς καμία ελπίδα.

Και τότε αρχίζει αυτό που grandmasters της εποχής, αποκαλούνε “ποίηση”.
Ο Φίσερ έχοντας αντιμετωπίσει όλους τους ψυχαναγκασμούς του ξεχύνεται στο παιχνίδι σαν χείμαρος και αρχίζει να παίρνει το ένα game μετά το άλλο.
Στη διάρκεια των παιχνιδιών αποδεικνύεται πως είχε μελετήσει περιοδικά στα Ρώσικα με όλες τις παρτίδες Ρώσων παικτών και τα πιο δημοφιλή στυλ τους.
Στο 6ο παιχνίδι, ο Φίσερ, χρησιμοποιεί για άνοιγμα το Queen’s Gambit, ένα άνοιγμα που δεν είχε ΠΟΤΕ χρησιμοποιήσει σε επίσημο παιχνίδι και που παράλληλα είχε κάνει αναλύσεις δημόσια εναντίον του.
Η Ρωσική ομάδα δε θα μπορούσε να έχει προετοιμαστεί για αυτό.
Ο Φίσερ παίζοντας στη λεπτομέρεια διαλύει τον Σπάτσκι ο οποίος σηκώνεται και τον χειροκροτεί.
Ο Φίσερ, σε μια από τις λίγες στιγμές που νιώθει οικεία, θα αποκαλέσει το Σπάτσκι “a true sportsman”.

Στο παιχνίδι 13, κάνουν break για να συνεχίσουν το επόμενο πρωί.
Στη διάρκεια της νύχτας οι Ρώσοι grandmasters αναλύουν διεξοδικά το παιχνίδι και καταλήγουν πως η μόνη κατάληξη είναι η ισοπαλία.
Ο Φίσερ κάνει τη δική του ανάλυση μόνος στο δωμάτιό του.
Το επόμενο πρωί, κατεβαίνει αποφασισμένος και παίζοντας μια αναπάντεχη βαριέτα, που οδηγεί τον Σπάτσκι σε λάθη, παίρνει την νίκη.
Πλέον οι Σοβιετικοί που αποκαλούσαν τον Φίσερ “ποιητή”,
αποκαλούν το παιχνίδι του “ανεξίγητο αίνιγμα”.
Ο Φίσερ κερδίζει τον παγκόσμιο τίτλο και τη διεθνή αποδοχή και τότε κάνει τη δήλωση που βλέπετε στο βίντεο.
-Ποια είναι η καλύτερη στιγμή στο σκάκι;
-Η στιγμή που σπας το εγώ του αντιπάλου.

Λίγο αργότερα αποσύρεται από τον κόσμο του σκακιού καθώς η ομοσπονδία δεν μπορεί να αντέξει πια τις παράλογες απαιτήσεις του.
Χρόνια αργότερα το 1992, η Γιουκοσλαβία θα προσφέρει στον Φίσερ τη δυνατότητα να ξανααντιμετωπίσει τον Σπάτσκι σε ένα ματς που ο Φίσερ θα ζητήσει να ονομαστεί “Παγκόσμιο πρωτάθλημα”.
Παρόλο που ο επίσημος παγκόσμιος πρωταθλητής τότε ήταν ο Κασπάροφ.

Το έπαθλο που προσφέρουν στον Φίσερ για να παίξει είναι 5 εκατομύρρια δολλάρια.
Η Αμερική απογορεύει στον Φίσερ να παίξει στην κομμουνιστική Γιουκοσλαβία και του εκδίδουν σημείωμα απογόρευσης.
Ο Φίσερ στην επίσημη συνέντευξη τύπου, βγάζει το χαρτί του υπουργείου εξωτερικών της Αμερικής και το φτύνει μπροστά στις κάμερες.

 

 

Προφανώς κερδίζει το ματς, αλλά αναγκάζεται έκτοτε να ζήσει σαν φυγάς, καθώς η Αμερική εκδίδει διεθνές ένταλμα σύλληψής του.
Καταλήγει προς το τέλος της ζωής του να αποκτήσει πολιτικό άσυλο στην Ισλανδία, όπου θα περάσει τα τελευτία του χρόνια σαν απομονωμένος και τρελός, σε μια αρκετά ταιριαστή αναλογία με τα τελευταία χρόνια του Syd Barret.

 

 

Στη Γουκοσλαβία πήγε να παίξει διότι θεωρούσε πως η Αμερική επέφερε πολιτική αναταραχή στη Σερβία, επειδή οι Εβραίοι κινούσαν τα νήματα, ακριβώς όπως έκαναν και στην Παλαιστίνη.
Του την έσπαγε να τον αποκαλούν ιδιοφυία του σκακιού,
“ειμαι γενικά μια ιδιοφυία, που τυγχάνει να παίζει σκάκι, ένα σκουπίδι σαν τον Κασπάροφ είναι ιδιοφυία του σκακιού, καθώς εκτός σκακιέρας είναι εντελώς ηλίθιος”.
Όταν είδε το Pearl Harbor κατά τον βομαρδισμό των αμερικανικών πλοίων χειροκροτούσε, ενώ μεταξύ σοβαρού και αστείου δήλωνε πως οι Εβραίοι θέλουν να εξαφανίσουν τους ελέφαντες γιατί η προβοσκίδα τους, τους θυμίζει μη περιτομημένο πουλί….

Αυτό ήταν ο Μπόμπι Φίσερ και ελπίζω να μη σας κούρασα..
Είχα πολλά ακόμα να γράψω αλλά δεν ψήνομαι να τα διαβάζω και μόνος μου μετά..
Ιδεοψυχαναγκαστικός, παρανοϊκός, ιδιοφυής, “ποιητής” και όχι τεχνίτης της σκακιέρας, ο άνθρωπος που κέρδισε τις εντυπώσεις υπέρ της Αμερικής στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου περισσότερο απο κάθε άλλον και ο άνθρωπος που μίσησε την Αμερική θανάσιμα.
Ο άνθρωπος που λειτουργούσε μόνος του, ψυχαναγκαστικά, για να καρπωθεί ύστερα και μόνος του όλη τη χαρά και την ικανοποίηση αυτής της μικρής στιγμής.
Της στιγμής που κοιτούσε τον αντίπαλό του στα μάτια και ήξερε πως του είχε σπάσει τον τσαμπουκά, πως του είχε σπάσει το “εγώ” του.

Και ίσως αυτό να εξηγεί καλύτερα από όλα την ιδιοσυγκρασία του.
Δεν εβλεπε παντού εχθρούς μόνο γιατί ήταν παρανοϊκός.
Έβλεπε παντού εχθρούς, γιατί ο μέσος άνθρωπος αποκτά λόγω φόβου, μια άμυνα, μια πονηριά, έναν κρυφό ανταγωνισμό όταν συναντά μια ιδιοφυία.
Νιώθει αδύναμος και καταλήγει να καταφεύγει στην πονηριά για να εξισσοροπήσει την κατάσταση.
Και στον καθημερινό κόσμο αυτή η πονηριά του, μπορεί να τον θέσει νικητή. Μπορεί μέσω της τέχνης της εντύπωσης να καθυποτάξει την ιδιοφυία στα μάτια του κόσμου.
Ενώ στην καρό σκακιέρα, όπου όλα είναι ποιητικά ρεαλιστικά και αρμονικά απόλυτα, κάτι τέτοιο δεν θα αποτελούσε καν πιθανότητα.

 

#Boddy_FischerΣαν χθες γεννιόταν ο Μπόμπι Φίσερ.Για πολλούς ο μεγαλύτερος σκακιστής που έπαιξε ποτέ.Στα 12 του, ο Φίσερ ήρθε αντιμέτωπος με τον Donald Byrne, τον τότε grandmaster της Αμερικής.Σε ένα σημείο του παιχνιδιού θυσίασε τη βασίλισσά του (το πιο σημαντικό κομμάτι στο σκάκι), σε κάτι που αρχικά φάνηκε σαν παιδαριώδες λάθος ή υπέρμετρη αυτοπεποίθηση.Στο τέλος του παιχνιδιού ο Φίσερ νικούσε τον Byrne στο παιχνίδι που ονομάστηκε game of the century.Καθώς μεγάλωνε, οι απαιτήσεις από το παιδί θαύμα της Αμερικής μεγάλωναν μαζί του, με αποτέλεσμα τα σημάδια των ψυχικών διαταραχών του να γίνονται όλο και πιο εμφανή.Στην εποχή του Μακαρθισμού, το FBI ερευνούσε την μητέρα του Φίσερ, για τις φιλοκομμουνιστικές της απόψεις με αποτέλεσμα ο Φίσερ να αποκτήσει την παράνοια ότι οι κομμουνιστές τον κυνηγούσαν για το κακό του. Μιας και η μάνα του, έλειπε συνεχώς σε φιλοκομμουνιστικές ακτιβιστικές εκδηλώσεις και τον μεγάλωνε η αδερφή του.Το 1972, θα διεξαγόταν το πιο δημοφιλές παγκόσμιο τουρνουά σκάκι όλων των εποχών.Οι Σοβιετικοί για χρόνια κατακτούσαν τον τίτλο και είχαν ποντάρει πολλά στην εξωτερική τους προπαγάνδα, πάνω στον καλύτερο τους παίκτη Μπόρις Σπατσκι.Μαζί του είχαν στείλει ένα επιτελείο από Ρώσους grandmasters.Το ματς είχε αποκτήσει ψυχροπολεμικό χαρακτήρα, είχε χρωματιστεί με την ιδέα της πνευματικής ανωτερότητας του κομμουνισμού έναντι του φιλελευθερισμού.Από την πλευρά της Αμερικής ερχόταν ο Φίσερ, μόνος του, χωρίς κανένα επιτελείο μαζί του, καθώς η παράνοιά του είχε φτάσει πλέον σε σημεία να θεωρεί πως οι Αμερικανοί πράκτορες και οι Εβραίοι είχαν στραφεί εναντίον του.Η Αμερική στήριζε πολλά στο Φίσερ, αλλά δεν μπορούσε να περιμένει και τίποτα εξαιτίας του αλλοπρόσαλου χαρακτήρα του.Στο πρώτο παιχνίδι ο Φίσερ χάνει από ένα παιδαριώδες λάθος και κατηγορεί τους θεατές της πρώτης σειρά και τους camera-men πως είναι σοβιετικοί πράκτορες που διασπούν την προσοχή του για να μην αγωνιστεί.Το δεύτερο παιχνίδι το χάνει λόγω απουσίας.Όλοι θεωρούν πως ο Φίσερ ήταν κατώτερος των περιστάσεων και προφασιζόταν δικαιολογίες.Για να γλιτώσουν το εμπορικό κάζο αποφασίζουν να ενδώσουν στις παράλογες απαιτήσεις του Φίσερ, να απομακρύνουν τους θεατές από τις 4 πρώτες σειρές και να διώξουν τους camera-men.Ο Φίσερ επιστρέφει στον αγώνα για το παιχνίδι 3, έχοντας γίνει περίγελος σε όλον τον κόσμο, χωρίς καμία ελπίδα.Και τότε αρχίζει αυτό που grandmasters της εποχής, αποκαλούνε "ποίηση".Ο Φίσερ έχοντας αντιμετωπίσει όλους τους ψυχαναγκασμούς του ξεχύνεται στο παιχνίδι σαν χείμαρος και αρχίζει να παίρνει το ένα game μετά το άλλο.Στη διάρκεια των παιχνιδιών αποδεικνύεται πως είχε μελετήσει περιοδικά στα Ρώσικα με όλες τις παρτίδες Ρώσσων παικτών και τα πιο δημοφιλή στυλ τους.Στο 6ο παιχνίδι, ο Φίσερ, χρησιμοποιεί για άνοιγμα το Queen Gambit, ένα άνοιγμα που δεν είχε ΠΟΤΕ χρησιμοποιήσει σε επίσημο παιχνίδι και που παράλληλα είχε κάνει αναλύσεις δημόσια εναντίον του.Η Ρωσική ομάδα δε θα μπορούσε να έχει προετοιμαστεί για αυτό.Ο Φίσερ παίζοντας στη λεπτομέρεια διαλύει τον Σπάτσκι ο οποίος σηκώνεται και τον χειροκροτεί.Ο Φίσερ, σε μια από τις λίγες στιγμές που νιώθει οικεία, θα αποκαλέσει το Σπάτσκι "a true sportsman".Στο παιχνίδι 13, κάνουν break για να συνεχίσουν το επόμενο πρωί.Στη διάρκεια της νύχτας οι Ρώσοι grandmasters αναλύουν διεξοδικά το παιχνίδι και καταλήγουν πως η μόνη κατάληξη είναι η ισοπαλία.Ο Φίσερ κάνει τη δική του ανάλυση μόνος στο δωμάτιό του.Το επόμενο πρωί, κατεβαίνει αποφασισμένος και παίζοντας μια αναπάντεχη βαριέτα, που οδηγεί τον Σπάτσκι σε λάθη, παίρνει την νίκη.Πλέον οι Σοβιετικοί που αποκαλούσαν τον Φίσερ "ποιητή", αποκαλούν το παιχνίδι του "ανεξίγητο αίνιγμα".Ο Φίσερ κερδίζει τον παγκόσμιο τίτλο και τη διεθνή αποδοχή και τότε κάνει τη δήλωση που βλέπετε στο βίντεο.-Ποια είναι η καλύτερη στιγμή στο σκάκι;-Η στιγμή που σπας το εγώ του αντιπάλου.Λίγο αργότερα αποσύρεται από τον κόσμο του σκακιού καθώς η ομοσπονδία δεν μπορεί να αντέξει πια τις παράλογες απαιτήσεις του.Χρόνια αργότερα το 1992, η Γιουκοσλαβία θα προσφέρει στον Φίσερ τη δυνατότητα να ξανααντιμετωπίσει τον Σπάτσκι σε ένα ματς που ο Φίσερ θα ζητήσει να ονομαστεί "Παγκόσμιο πρωτάθλημα".Παρόλο που ο επίσημος παγκόσμιος πρωταθλητής τότε ήταν ο Κασπάροφ.Το έπαθλο που προσφέρουν στον Φίσερ για να παίξει είναι 5 εκατομύρρια δολλάρια.Η Αμερική απογορεύει στον Φίσερ να παίξει στην κομμουνιστική Γιουκοσλαβία και του εκδίδουν σημείωμα απογόρευσης.Ο Φίσερ στην επίσημη συνέντευξη τύπου, βγάζει το χαρτί του υπουργείου εξωτερικών της Αμερικής και το φτύνει μπροστά στις κάμερες.Προφανώς κερδίζει το ματς, αλλά αναγκάζεται έκτοτε να ζήσει σαν φυγάς, καθώς η Αμερική εκδίδει διεθνές ένταλμα σύλληψής του.Καταλήγει προς το τέλος της ζωής του να αποκτήσει πολιτικό άσυλο στην Ισλανδία, όπου θα περάσει τα τελευτία του χρόνια σαν απομονωμένος και τρελός, σε μια αρκετά ταιριαστή αναλογία με τα τελευταία χρόνια του Syd Barret.Στη Γουκοσλαβία πήγε να παίξει διότι θεωρούσε πως η Αμερική επέφερε πολιτική αναταραχή στη Σερβία, επειδή οι Εβραίοι κινούσαν τα νήματα, ακριβώς όπως έκαναν και στην Παλαιστίνη.Του την έσπαγε να τον αποκαλούν ιδιοφυία του σκακιού,"ειμαι γενικά μια ιδιοφυία, που τυγχάνει να παίζει σκάκι, ένα σκουπίδι σαν τον Κασπάροφ είναι ιδιοφυία του σκακιού, καθώς εκτός σκακιέρας είναι εντελώς ηλίθιος"Όταν είδε το Pearl Harbor κατά τον βομαρδισμό των αμερικανικών πλοίων χειροκροτούσε, ενώ μεταξύ σοβαρού και αστείου δήλωνε πως οι Εβραίοι θέλουν να εξαφανίσουν τους ελέφαντες γιατί η προβοσκίδα τους, τους θυμίζει μη περιτομημένο πουλί…..Αυτό ήταν ο Μπόμπι Φίσερ και ελπίζω να μη σας κούρασα..Είχα πολλά ακόμα να γράψω αλλά δεν ψήνομαι να τα διαβάζω και μόνος μου μετά..Ιδεοψυχαναγκαστικός, παρανοϊκός, ιδιοφυής, "ποιητής" και όχι τεχνίτης της σκακιέρας, ο άνθρωπος που κέρδισε τις εντυπώσεις υπέρ της Αμερικής στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου περισσότερο απο κάθε άλλον και ο άνθρωπος που μίσησε την Αμερική θανάσιμα.Ο άνθρωπος που λειουργούσε μόνος του, ψυχαναγκαστικά, για να καρπωθεί ύστερα και μόνος του όλη τη χαρά και την ικανοποίηση αυτής της μικρής στιγμής.Της στιγμής που κοιτούσε τον αντίπαλό του στα μάτια και ήξερε πως του είχε σπάσει τον τσαμπουκά, πως του είχε σπάσει το "εγώ" του.Και ίσως αυτό να εξηγεί καλύτερα από όλα την ιδιοσυγκρασία του.Δεν εβλεπε παντού εχθρούς μόνο γιατί ήταν παρανοϊκός. Έβλεπε παντού εχθρούς, γιατί ο μέσος άνθρωπος αποκτά λόγω φόβου, μια άμυνα, μια πονηριά, έναν κρυφό ανταγωνισμό όταν συναντά μια ιδιοφυία.Νιώθει αδύναμος και καταλήγει να καταφεύγει στην πονηριά για να εξισσοροπήσει την κατάσταση.Και στον καθημερινό κόσμο αυτή η πονηριά του, μπορεί να τον θέσει νικητή. Μπορεί μέσω της τέχνης της εντύπωσης να καθυποτάξει την ιδιοφυία στα μάτια του κόσμου.Ενώ στην καρό σκακιέρα, όπου όλα είναι ποιητικά ρεαλιστικά και αρμονικά απόλυτα, κάτι τέτοιο δεν θα αποτελούσε καν πιθανότητα.#blogopaignio

Posted by Νίκος Γράβος on Saturday, March 11, 2017

Facebook Comments
(Επισκέφθηκε 351 φορές)
Hobo with a pen

Hobo with a pen